hộp số sàn thumbnail

Hộp số sàn ô tô: Nguyên lý vận hành và hướng dẫn sử dụng chi tiết

Hộp số sàn được sử dụng phổ biến trong ngành công nghiệp xe hơi nhờ các tính năng ưu việt và tiết kiệm chi phí sản xuất. Hiểu được nguyên lý vận hành và cách dùng sẽ giúp người lái xe khắc phục vấn đề liên quan khi di chuyển.

Xem thêm: Ý nghĩa các ký hiệu trên hộp số tự động xe ô tô

Hộp số sàn là gì?

Hộp số sàn có lịch sử ra đời và phát triển lâu hơn các loại hộp số xe ô tô khác. Hộp số 3 trục bao gồm trục thứ cấp, trục sơ cấp và trục trung gian.

Mỗi trục có chứa các bánh răng ăn khớp với nhau. Chúng cũng tạo ra tỉ số truyền động tương ứng với từng cấp số xe.

Đến nay, loại hộp số này được sử dụng nhiều trên những dòng xe có hệ thống truyền động an toàn, đơn giản.

Xem thêm: Hộp số CVT là gì, có bền không, ưu nhược điểm như thế nào?

Hộp số sàn giúp chuyển số cơ

Hộp số sàn ô tô hỗ trợ người lái chuyển số cơ học (Nguồn: xedienxanh.net)

Đặc điểm cấu tạo hộp số sàn ô tô

Vỏ và nắp hộp số

Mục đích chính của vỏ và nắp hộp số sàn là để bảo vệ chi tiết và các bộ phận bên trong hộp số.

Bánh răng

Sự chuyển động của các bánh răng tạo nên sự thay đổi trong tỉ số truyền động. Tùy vào mức độ người điều khiển phương tiện mong muốn, các bánh răng sẽ tác động lên nhau tạo ra một lực tương ứng.

Ổ bi

Ổ bi bao gồm các bi kim loại giúp ma sát trượt được chuyển thành ma sát lăn. Đồng thời giúp làm giảm tiếng ồn động cơ, tăng tuổi thọ của xe và hệ thống hộp số xe ô tô.

Xem thêm: Tìm hiểu cấu tạo hộp số, vai trò, phân loại & đánh giá ưu nhược điểm

Trục hộp số

Trục hộp số sàn bao gồm hộp số dọc và hộp số ngang . Hộp số dọc lại có 3 trục  là trục sơ cấp, trung cấp và thứ cấp. Hộp số ngang chỉ có 2 trục thứ cấp và sơ cấp.

Bộ đồng tốc

Tác dụng của trục đồng tốc là giúp các bánh răng vào số với cùng một tốc độ. Từ đó hạn chế được vấn đề va đập giữa các bánh răng gây mòn, hỏng.

Cấu tạo chi tiết hộp số sàn

Cấu tạo chi tiết các bộ phận của một hộp số sàn (Nguồn: xedienxanh.net)

Nguyên lý vận hành

Quy trình làm việc của hộp số sàn trải qua các bước sau:

Trục sơ cấp có các bánh răng dẫn động màu xanh lá. Nhiệm vụ của trục sơ cấp là nhận lực mô-men xoắn từ động cơ sau khi được thông qua bộ ly hợp.

Trục trung gian có những bánh răng chủ động màu đỏ. Một trong số chúng nối với một bánh răng xanh lá của trục sơ cấp. Chúng phối hợp nhịp nhàng và ăn khớp với nhau. Nếu trục sơ cấp quay, bánh răng xanh quay thì bánh răng đỏ của trục trung gian quay. Do đó, trục trung gian cũng quay theo.

Trục thứ cấp bao gồm các bánh răng bị động màu xanh lam. Mỗi bánh răng này phối hợp nhịp nhàng với một bánh răng màu đỏ của trục trung gian tạo nên sự thay đổi ở các cấp số của xe. Bánh răng bị động quay theo bánh răng chủ động làm cho trục thứ cấp và mô-men xoắn hoạt động. Từ đó mà tác động tới các bánh xe làm thay đổi tốc độ.

Số lượng các cặp bánh răng chủ động – bị động của hộp số sàn tương ứng với các cấp số của nó. Cùng với đó là 1 cặp bánh răng lùi có thể gồm bánh răng trung gian màu tím.

Cấp số tiến

Lực truyền từ trục sơ cấp màu xanh lá ở đầu vào được đưa tới trục thứ cấp màu vàng nhờ sự phối hợp của 1 cặp bánh răng bị động xanh lam và chủ động đỏ. Lực đẩy sẽ giảm dần từ động cơ tới ly hợp rồi qua trục sơ cấp, trục trung gian, trục thứ cấp và cuối cùng là trục dẫn động.

Cấp số lùi

Để tạo số lùi, hộp số xe hơi dùng 1 bánh răng trung gian gắn vào giữa 1 cặp bánh răng chủ động (màu đỏ) và bánh răng bị động (màu xanh lam).

Khi muốn về số lùi, 3 bánh răng trung gian, chủ động và bị động sẽ chuyển động ăn khớp với nhau. Bánh răng chủ động đỏ truyền động cho bánh răng bị động xanh lam thông qua bánh răng trung gian tím. Điều này khiến cho bánh răng bị động xanh lam quay ngược chiều. Trục thứ cấp vì thế cũng hoạt động theo chiều ngược lại.  Nhờ vậy việc lùi xe trở nên dễ dàng hơn.

Việc chuyển tốc xe khi di chuyển hoặc dừng lại cũng trở nên trơn tru hơn.

hộp số sàn có bánh răng trung gian giúp lùi xe

Bánh răng trung gian được thiết kế trong hộp số sàn để lùi xedienxanh.net (Nguồn: xedienxanh.net)

Cách sử dụng xe có hộp số sàn

Để vận hành xe an toàn và dễ dàng, người lái xe cần biết cách dùng chân côn, hộp số sàn và bộ ly hợp.

Người lái cần nắm cách sử dụng xe số sàn:

  • Đạp chân côn chắc
  • Tập trung vào số theo ký hiệu ghi trên cần số
  • Nhả chân côn chậm dần và đạp nhẹ chân ga
  • Nhả hết chân côn và chỉnh tốc độ xe bằng chân ga
  • Khi muốn sang số khác thì ta làm lại từ bước đầu 
Người lái trực tiếp thay đổi tỷ lệ truyền động trong hộp số sàn


Người lái trực tiếp thay đổi tỷ lệ truyền động trong hộp số sàn (Nguồn: xedienxanh.net)

Vận tốc di chuyển của xe tương ứng với từng cấp số khác nhau. Đồng nghĩa với khả năng truyền lực dẫn động từ động cơ cũng khác. Người lái xe cần lựa chọn các cấp số thích hợp với từng tình huống cụ thể để bảo vệ các chi tiết máy bền hơn, đặc biệt là hộp số. Nắm được nguyên lý hộp số ô tô sẽ giúp người lái xe có những chuyến đi an toàn hơn.

Khách hàng tìm hiểu thêm thông tin về các mẫu xe ô tô của VinFast qua website chính thức hoặc liên hệ trực tiếp đến hotline 1900 232 389 để được tư vấn đầy đủ và tận tình hơn.

Scroll to Top